ZAPŁODNIENIE I ROZWÓJ CIĄŻY

U człowieka występuje typ rozmnażania się płciowego. Do spłodzenia potomstwa konieczne jest połączenie się dwóch rodzajów komórek rozrodczych: męskiej — ple­mnika i żeńskiej — jaja. W prawidłowych warunkach zapłodnienie powstaje wskutek połączenia się jednego plemnika z jednym jajem, które daje początek nowemu człowiekowi. Celem umożliwienia połączenia się obu ro­dzajów komórek płciowych narządy płciowe męskie i żeń­skie są tak zbudowane, aby wydalające się przy stosunku płciowym nasienie męskie zostało złożone w narządzie płciowym kobiety. Składaniu nasienia towarzyszy uczucie rozkoszy u mężczyzn a w wielu wypadkach równo­cześnie i u kobiety. Niektóre kobiety odczuwają nawet uderzenie wytryskującego nasienia o ściany pochwy lub szyjkę macicy co powoduje u nich wybitne wzmożenie podniecenia płciowego umożliwiające wystąpienie szczytowania. Przy planowaniu rodziny należy brać pod uwagę stan psychiczny i fizyczny towarzyszący zapłodnieniu. Tra­dycyjne zażywanie alkoholu w czasie ślubu i płodzenie potomstwa w stanie upojenia alkoholowego należy zali­czyć do barbarzyństwa. Pominąwszy już fakt, że w upo­jeniu alkoholowym zawodzą wszelkie zasady dotyczące współżycia płciowego oraz planowej regulacji potom­stwa, dłużej zażywany alkohol może przyczyniać się do uszkodzenia komórek rozrodczych i wpływać przez to negatywnie na potomstwo. W czasie stosunku płciowego nasienie mężczyzny zo­staje złożone w pochwie kobiety, skąd wędruje samo­dzielnie, a także przenoszone jest biernie wskutek skur­czów macicy do jajowodów. W jednym z jajowodów napotyka na jajo i zespolenie się plemnika z jajem stano­wi istotę zapłodnienia. Podłoże anatomiczne warunkują­ce możliwość zapłodnienia ilustruje rycina 3 obrazują­ca budowę anatomiczną narządu płciowego kobiety, oraz rycina 4 obrazująca wędrówkę plemników do jajowodu. Nasienie męskie w prawidłowych warunkach zostaje złożone w tylnym odcinku pochwy graniczącym z szyj­ką macicy. W każdym mililitrze nasienia a mililitrów tych jest zwykle kilka znajduje się kilkaset milionów plemników. Oprócz nich znajdują się w nasieniu m. in. wydzieliny gruczołu krokowego oraz wiele innych sub­stancji, których znaczenie nie jest jeszcze dostatecznie poznane. Tuż po wytrysku nasienie ma konsystencję zbliżom do galaretowatej, która utrudnia poruszanie się plemni­ków. Po paru minutach nasienie staje się płynne i ple­mniki wzmagają swoją ruchliwość. Zasadniczo porusza­ją się one we wszystkich kierunkach, lecz olbrzymia ich część wędruje w kierunku macicy gdyż wydzielina jej jest zasadowa, czyli korzystna dla ruchliwości plemni­ków, natomiast wydzielina pochwy jest kwaśna. W przy­padkach znacznego stopnia podniecenia seksualnego za­sadowa wydzielina gruczołów błony śluzowej macicy spływa do pochwy i ułatwia plemnikom uzyskanie dużej ruchliwości oraz ich wędrówkę do macicy. Jak wiado­mo stopień podniecenia płciowego zależy od doświad­czenia seksualnego kobiety, atrakcyjności partnera a przede wszystkim od uczuć wiążących kobietę z męż­czyzną. Im większe są uczucia— tym silniejszy stopień podniecenia, a zatem i wypływanie większej ilości wy­dzieliny macicy do pochwy ułatwiającej wędrówkę plemników i związane z nią zapłodnienie. W ten to spo­sób natura jak gdyby sama zwiększa możliwość zapłod­nienia stanowiącą następstwo związków uczuciowych. Oddziaływanie człowieka w tym kierunku jest więc w tym przypadku całkowicie zgodne z tymi prawidło­wościami naturalnymi dotyczącymi zapłodnienia, a także i z wielu innymi niezupełnie jeszcze poznanymi. Wędrujące w stronę jajnika plemniki napotykają w jednym jajowodzie sąsiadującym z tym jajnikiem, w którym w danym cyklu miesiączkowym odbyło się jajeczkowanie, tj. wydzielenie jaja na jajo. Do zapłod­nienia potrzebna jest większa liczba plemników, mimo że tylko jeden z nich wnika do jaja. Inne natomiast mają dostarczyć specjalnego enzymu tzw. hialuronidazy, któ­ra rozpuszcza osłonkę jaja. Po rozpuszczeniu jej przez hialuronidazę wydzieloną przez grupę plemnikównaj­bliższy plemnik wnika do jaja i następuje zapłodnienie. W niektórych przypadkach wskutek zbyt małej liczby plemników, lub zbyt małej zawartości w nich tego enzy­mu nie dochodzi do rozpuszczenia osłonki jaja co unie­możliwia zapłodnienie. Natomiast w momencie, gdy uda­ło się rozpuścić osłonkę jaja i jeden plemnik wniknie do jaja natychmiast zachodzą pewne zmiany konsolida­cyjne w osłonce jaja, które uniemożliwiają wniknięcie tam następnych plemników. Mechanizm ten ilustruje rycina 5. Należy zaznaczyć, że w chwili zapłodnienia, tj. w chwili łączenia się plemnika z jajem kobieta nie od­czuwa żadnych objawów psychicznych ani fizycznych. Nie wie też czy zaszła w ciążę, czy też nie. Dopiero pewne objawy występujące po paru tygodniach, a prze­de wszystkim brak pojawienia się miesiączki, nasuwają jej podejrzenie, że jest w ciąży. Ten okres czasu także należy mieć na uwadze przy planowaniu rodziny. Jeśli istnieje najmniejsze prawdopodobieństwo zajścia w cią­żę, obowiązują w tym okresie wszelkie zasady postępo­wania odnoszące się do kobiet ciężarnych. W prawidłowych warunkach zapłodnione jajo zaczyna się dzielić dzięki czemu powstają dwie komórki, a na­stępnie cztery, osiem itd. Równocześnie jajo płodowe przesuwa się nadal przez jajowód w kierunku macicy. Po 3—4 dniach wędrówki jajo to które w tym czasie ma wielkość główki od szpilki i składa się z wielu ko­mórek dostaje się do wnętrza macicy, gdzie zagnieżdża się w błonie śluzowej wyściełającej jej ściany i gdzie następuje dalszy jego rozwój przez cały okres ciąży aż do porodu. Obrazuje to rycina 6. Znajomość prawidłowości zachodzących przy zapłod­nieniu stała się podstawą do opracowania metod zapobie­gania niepożądanej ciąży bez uciekania się do potrzeby jej przerywania. W dzisiejszym czasie wszelkie metody i środki antykoncepcyjne dzielimy na 3 duże grupy w zależności od mechanizmów ich działania. Dzielimy je zatem na metody i środki uniemożliwiające wytwarza­nie komórek rozrodczych w gruczołach płciowych, unie­możliwi aj ące zetknięcie się plemników z jajem, oraz uniemożliwiające zagnieżdżenie się jaja w błonie ślu­zowej macicy. Warto odwiedzić też strony: archikaty.pl/